Melisa Zenginkuzucu - Kriz dönemi olsun olmasın mezun olduktan sonra iyi standartlara sahip bir işe kabul edilmek öğrencilik hayatının son aylarını yaşayan birçok kişiyi tedirgin ediyor. Peki sizce bu tedirginlik hali sadece bir iş sahibi olmakla mı ilgili yoksa hayatımız boyunca sürekli duyacağımız “kendini güvende hissetme ihtiyacı” ile doğrudan bağlantılı olarak ortaya çıkan ve buzdağının sadece görünen kısmı olan bir korku mu?

Bir çoğumuz ileriye yönelik düşündüğümüzde hayal ettiğimiz iş hem yüksek ücret aldığımız, hem rahat bir iş ortamına sahip olduğumuz, iş arkadaşlarımız ile son derece uyumlu çalışabildiğimiz, yorucu çalışma saatleri olmadığı için rahat edebildiğimiz, üst kademedeki yöneticilerin çalışanlarına karşı son derece duyarlı olduğu ve başarılı sonuçlarımızın mutlaka ödüllendirileceği, başarılı bir performans sergilediğimiz sürece önümüzde engellerin olmayacağı son derece ütopik bir iş olanağı olarak şekilleniyor.

İlerideki iş yaşamından beklentilerimiz düşünüldüğünde bunların hepsine ulaşmamız tabii ki mümkün ama çok zor gözüküyor. Bunlar arasından bir eleme yapmak gerekirse benim şahsi düşüncem çok yüksek bir ücret olmazsa veya çalışma saatlerim çok da esnek olmazsa bile beni her daim geliştiren bir iş tanımına sahip isem ulaştığım noktadan memnun olacağım yönünde. Çünkü şu an bazı yönlerden işimden memnun değilsem bile, elde ettiğim başarıların kurumdaki lider bireyler tarafından fark edileceği ve mutlaka ödüllendirileceği düşüncesi beni o kurumda tutacaktır. Şu an geldiğimiz duruma bakıldığında da açıkça görülüyor ki üst kademede yer alan yöneticilerin insan kaynaklarına yaklaşımı insanların iş memnuniyetlerini doğrudan etkiliyor.

Yukarıda bahsedilen bireyin şirkete duyduğu aidiyet duygusu konusunda uzun yıllardır “Yetenek Yönetimi” uygulamaları geliştirilip hayata geçiriliyor. Yetenek yönetimi ile yapılmaya çalışılan, yetenekli bireyleri şirkete alıp sonrasında kişinin verimliliğinde azalma olmaksızın olabildiğince uzun süre kurumda kalmasını sağlamak. Böylece şirketler de hem deneyim ve bağlılık kazanan çalışanlarını kaybetmemiş, dolayısıyla bilginin kurumda kalmasını sağlamış, bireyin kurumdan ayrılması sonrası oluşan bir açık kapama sürecini yaşamamış ve de ileriki süreçlerde şirkette önemli liderlik pozisyonlarına getirilerek kurumun geleceğini şekillendirecek bireyleri kaybetmemiş oluyorlar.

Peki sizce tüm bunları sağlamak için izlenecek strateji basitçe kuruma katılan tüm çalışanları hoş tutarak onların devamlılığını sağlamak mıdır? Yoksa kuruma zarar vermeden, lider karaktere sahip, gelişmelere uyum sağlayarak sürekli ilerleyen ve kurumun sürerliliğini sağlayacak bireyleri yani yetenekleri şirkete sıcak tutarak devamlılıklarını sağlamak mıdır? Bu noktada bahsettiğimiz, şirket için değerli kaynaklar arasında düşünülen bireylerin işe alımından emekliliklerine kadar kurumdaki devamlılıklarının sağlanması yani recruit-to-retire döngüsünün hayata geçirilmesidir ki bu da yetenek yönetiminin en temel amaçlarındandır.

Ancak tabii ki bu döngünün hayata geçirilmesi için yetkin işgücünün seçimi, yerleştirilmesi, kurumda tutulması, performans ölçümlerinin sağlıklı bir şekilde gerçekleştirilmesi gerekli. Bunların yanı sıra  kurum sektöründe büyüyüp ilerledikçe çalışanların da gelişmelere uyum sağlamaları için gerekli çalışmaların yapılması, şirketin geleceği açısından doğru kişilerin doğru pozisyonlara getirilmeye hazır ve motive hale getirilmeleri yetenek yönetiminin mükemmel bir biçimde başarması gereken süreçlerdendir. Bu süreçlerin “iyi” olmaları hiçbir zaman yeterli olmuyor, hatta “mükemmel” olmaları gerekli; çünkü en ufak bir yanlış karar bile, söz konusu bir bireyse, çok önemli ve geri dönüşü olmayan bir kayba dönüşebiliyor. Keza bireyin işe alım sürecinden sonra uygun bölüme yerleştirilmesi aşamasında verilebilecek yanlış bir karar o kişinin kurumda geçirdiği zaman boyunca potansiyelini sergileyememesi ve söz konusu insan kaynağının, yeteneğin boşa harcanması ile sonuçlanabilir.  

Firmalar eğer şu an içinde bulunduğumuz ekonomik krizi avantaja çevirmek istiyorlarsa, benim düşüncem; işte çıkarmalardan kaynaklanan sorunlardan ve karmaşa ortamından ders alarak bir dahaki çalkantılarda aynı şeyleri yaşamamak için Yetenek Yönetimi planlarını iyi yapmalılar. Çünkü ancak en doğru yatırım türü olan ‘insana yatırım’ı gerçekleştirdiklerinde zor koşullar altında dahi rakiplerine karşı avantajlı sonuçlar elde edebilirler.

Bu yazı ChatterBoxtr.com‘da yayınlanmak üzere Melisa Zenginkuzucu tarafından yazılmıştır.

Peki, bu yorumda, yani bu yorumun arkasında yer alan düşüncedeki sorun neredeydi? 

Sorun (Daha doğrusu, açmaz) şuradaydı: Muhtemelen 17-18 yaşlarında, iş hayatına 4-5 yıl sonra atılacak olan bir gencin kariyeriyle ilgili tüm vizyonunun ne olduğunu gayet net bir şekilde ortaya koyuyordu bu yorum. Bu ise çok büyük olasılıkla, belirli bir iş ve meslek hedefinden ibaret olmayıp, “Herhangi bir üniversitenin herhangi bir bölümüne kapağı atıp, okulu bitirdikten sonra KPSS ile, herhangi bir devlet kurumunda herhangi bir pozisyonda memur olarak işe başlamak”

Yani performansı, çalıştığı kuruma kattığı değer, işe ilgisi ve hevesi, yaklaşımı ne olursa olsun yaşam boyu;

• İş (İşten çıkarılmama) garantisi

• Emeklilik garantisi

• Kendisinin ve tüm ailesinin sağlık sigortası

• Devlet ile olan işlerinde öncelik ve kolaylık

gibi beklentiler ile sınırlıydı. Öyle ya, bir yandan da “Sosyal devlet” kavramından sözediliyordu. Devlet işadamına, işçiye, çiftçiye, memura… yani herkese destek çıkmalıydı. Devlet herkese iş bulmalıydı. Devlet bu kadar üniversite mezununu açıkta bırakmamalıydı. Devlet en büyük işveren olmalıydı. Aslında belki de tek işveren “Devlet” olmalıydı. Üstelik bu biraz da “Vatan – Millet hizmeti” ve “Görev aşkı” söylemleriyle desteklenince yukarıdaki gencimiz de, sanki çok büyük bir fedakarlık yapıyormuş gibi, kendi yaşamak istediği şehre tayini gerçekleşinceye kadar başka bir yerde görev yapmayı “Kabul edecek”ti. Öyle ya, devlet adeta bu genci zorla, kolundan tutup işe alacaktı. Bu genç kendi isteğiyle değil, devletin zorba güçlerine karşı koyamayacağı için memurluğu seçecekti. Hatta işe başvuru dilekçesi bile bu gence baskı altında ve zorla imzalattırılacaktı. Bu yaşamak için, para için yapılan bir iş değil, “Vatana – Millete hizmet için” yapılan büyük bir fedakarlık olacaktı.

Aslında işin yukarıda sözedilen “Bireysel” tarafını bir kenara bırakır ve dergimizin esas konuları olan İş Dünyası, Ekonomi, Verimlilik ve benzeri açılardan olaya bakarsak, buradaki en büyük açmazı yakalayacağız: Günümüz gençleri, bizim üniversite ve iş hayatına atıldığımız yıllara göre çok daha yüksek bir oranda vizyonlarını “Risksiz işler” ile sınırlamış durumdalar. İş dünyamızda her geçen gün artan rekabet ve belirsizlikler, 1987 – 2000 yılları arasında yaşanan “Sahte büyüme”nin foyasının ortaya çıkmış olması, uluslararası rekabetin ucundan da olsa görünmeye başlaması, gençlerin her gün daha çok artan bir oranda “Devlet hizmeti”ne yönlenmesine neden olan etkenlerin başında geliyor. Peki, bir de işin şu yönünden düşünelim. Diyelim ki gençler her geçen gün artan belirsizlik nedeniyle, her geçen gün daha da az risk almak isteyecekler ve gençlerin tümü devlet hizmetinde çalışmak isteyecek. Ve diyelim ki “Devletimiz, kimseyi aç bırakmayacaktır”, “Devletimiz, herkese iş bulacaktır”, “Devletimiz büyüktür, herkese destek çıkacaktır” diyen birileri iktidara geldi ve herkese iş bulunabilecek bir ekonomik düzen getirdi…

Evet, devletin tek işveren olarak herkese iş verdiği düzenin adı nedir? Bildiniz!… Peki o düzende devlet, hangi özel iş sahibinden veya özel şirketten vergi alıp, çalışanına nasıl maaş ödeyecek? Para nereden bulunacak? Diyelim ki, birçok fakir ülkede olduğu gibi, “Bir yerlerden” (Acaba nereden?) bulundu. Veya yeterince sanayileşmemiş ülkelerde olduğu gibi, doğal yeraltı kaynaklarından gelen ürünler (Doğalgaz, petrol, maden, vb) hammadde olarak başka ülkelere satıldı ve bir “Minimum standart” tutturuldu. Asıl önemli olan en “Yaman çelişki” de işte burada: O düzende kaynaklar (En azından teorik olarak) herkese eşit paylaştırılacak değil mi? Peki, eğer o düzene, yeterli bir ekonomik refah düzeyine gelinmeden (Ki bu düzeye ulaşmış bir ülke, bence Dünya üzerinde henüz yok) geçilirse, herkese sağlanacak “Minimum standartlar” arasında, sevgili gencimizin “Karizmasının” ve “Prestijinin” bir parçası şeklinde düşündüğü;

• Binbir özelliğe sahip kameralı cep telefonu

• Marka giyim

• MP3 çalıcısı

• “Dinamik çağın genç ve başarılı insanı”na layık olan siyah, aerodinamik, hızlı ve fiyakalı “Hatchback” otomobil

• Plazma televizyon

başta olmak üzere bitmek bilmeyen tüketim talepleri hangi kaynaktan karşılanacak?

2009 zorlu bir yıl. İnsanın moralini yüksek tutması pek de kolay olmuyor. İşten çıkartılanlar, işten ayrılanlar ve tekrardan iş dünyasına girmeyi ümit edenleri her zamankinden daha fazla sabırlı günler bekliyor. Bu kulvarda işler sms hızında olmayınca pek de yüzümüz gülmüyor, çünkü normal şartlarda bile çoğu insan için iş bulmak en az 6 ay zaman çekiyor.

İş bakıyor ve sonuç alamıyorsanız, odağınızı değiştirmek sizi ekonominin yukarı doğru döndüğü günlere hazırlayacağından, şu iki önerime kulak verin.

Kriz zamanında nasıl iş aramalı?

Başarılı profesyonellerin tipik davranışlarından biri çoğunluğun önemsemediği konulara daha fazla önem vermesi ve kendilerine yatırım yapmaktan çekinmemesidir. İş dünyasının önüne düşen ‘vasat’ CV’lerin sayısı yöneticileri zıvanadan çıkartıyor. İş görüşmesine çağrılmamanızın en öncelikli sebebi iyi bir CV’ye sahip olmamanızdır. Evet, ‘CV her şey değil’ ya da ‘CV’den önce network yapmayı deneyin’ diyenler var. Eğer böyle bir lükse sahipseniz, buyurun network’ünüzle işi bağlayın. Doğru yoldasınız. İşin gerçeği, eğer iyi bir network’ünüz bile olsa, siz tanıdıklarınıza kendinizi tanıtmayı ve neden yetenekli olduğunuzu anlatmayı bilmiyorsanız, tanıdıklarınız da size yardımcı olamayacaktır.

CV yazmaya önem vermenizi söylememin ciddi bir sebebi var. İş arayanların çoğu CV’yi bir kağıda doldurulmuş bilgi yığını olarak görüyor. Online kariyer sitelerine doldurulmuş gelişigüzel CV’lerin haddi hesabı yok. Oysa CV yazmak insanın kendini tanımasına, nerelerde başarı sağlamış, nerelerde hatalar yapmış görmesine olanak tanır. Kariyer hikâyenizin şekillenmesi için ilk adımdır CV. Doğru düzgün bir CV’ye sahip değilseniz, ya iş görüşmesi alamazsınız, ya da iş görüşmesine çağrıldığınızda kendinizi yeterince ifade edemezsiniz.

Belli ki teğet geçmedi

Sizi tanıtan en önemli düküman CV’niz yani özgeçmişinizse, birkaç saatlik uğraşla hazırlanabilecek bir doküman olmadığını da biliyorsunuz demektir. Hafife almayın. ‘CV bu kadar da önemli olamaz’ demektense birkaç saniye durun, düşünün ve profesyonellerin görüşlerine kulak verin. Farkına varıp hareket yönünüzü değiştirdiğinizde, kazançlı olacak olan, rakiplerinizin önüne geçecek olan da sizlersiniz…

Bazen kendimizi anlatmak zordur. O yüzden önerim, ya CV’nizi bu konuda deneyimli bir profesyonel dostunuzla birlikte hazırlamanız ya da bu konuda profesyonel kişi veya kurumlardan hizmet almanızdır. Kendinize yapacağınız bu küçük yatırım size iş imkânı olarak geri dönecektir.

İş dünyasının temel bir prensibi vardır: para kazanmak için para harcamak zorundasın denir. Kariyer konusunda da prensip aynıdır.

CV yazmak önemlidir; hem de çok önemlidir!

Odağınız iş aramak değil, zamanınızı verimli değerlendirmek olursa, hem motivasyonunuzu yüksek tutar hem de kariyerinizi renkli ve değerli hale getirirsiniz. İş görüşmelerinizde, işten ayrı olduğunuz zamanı nasıl değerlendirdiğiniz merak konusudur. İşverenlere bu zamanda kendinize neler kattığınızı göstermek durumundasınız. 

Zamanınızı değerlendirmek için yaptığınız seçiminiz her ne olursa olsun, sizi öne çıkartacak olan, bu seçimlerinizi işverene nasıl ifade ettiğinizdir. Yeni bir konuda eğitim almak, dans etmeyi öğrenmek, çocuğunuzla ilgilenmek… bunların hepsi güzel deneyimler. Tecrübelerinizi profesyonel bir dille aktarma becerisini kazandığınızda kapıların aralanmaya başlaması an meselesi. Bunu yapmanın en iyi yollarından biri hızlı sesle kendinizi kendinize anlatmak. Aynı zamanda içinde bulunduğunuz eş, dost, akraba, ya da iş ortamlarında kendinizi profesyonel bir dille anlatmaya çalışmak. Defalarca. Her seferinde bir öncekinden daha iyi olmasına özen göstererek. Araştırmalar da bu yöntemin başarı getirdiği yönünde birleşiyor. Böylece sıra iş görüşmesinde kendinizi anlatmaya geldiğinde, neyi nasıl söyleyeceğinizi daha iyi tanımlamış ve potansiyel işvereninizle rahat bir sohbet etmiş olursunuz.

Bu yazı ChatterBoxtr.com‘da yayınlanmak üzere Fatmanur Erdoğan tarafından yazılmıştır.